“Was fantastisch om naar de jongeren te luisteren”

Voor zowel Ann als Fathia was het hun eerste keer in Madagaskar. Al op de luchthaven van de hoofdstad Antananarivo viel de rustige en vriendelijke houding van de Malagassiërs hen op. “Dat zou een constante worden tijdens deze reis”, glimlacht Ann. Na het weekend bezochten ze een van VIA Don Bosco’s partnerscholen in de nabijgelegen stad Ivato.

Ann: “Alle scholen die we bezocht hebben zijn goed onderhouden. Bovendien zijn de leerlingen van de scholen enorm gedisciplineerd. Daar kunnen ze bij ons nog wat van leren!” Fathia knikt. “De jongeren geloven in het onderwijs. Ze beseffen dat een diploma hun leven kan veranderen. Niemand zit daar omdat het moet, maar uit vrije keuze en vol vastberadenheid. Bovendien kunnen ze rekenen op zeer gemotiveerde leerkrachten en ander schoolpersoneel.” (lees verder onder foto)

Naast de scholen bezochten Ann en Fathia ook de gezinnen van enkele leerlingen. “Die ontmoetingen hebben me enorm geraakt”, slikt Fathia. “We kwamen bij een vader die elke dag om 4 uur opstaat om 50 jerrycans met water te vullen. Dat enorme gewicht trekt hij op een karretje voort om te verkopen. Met dat geld betaalt hij het schoolgeld voor zijn dochter.”

Ook Ann was onder de indruk. “We bezochten de familie van leerling Rico die ook in Ivato woont. Zijn 17-jarige zus heeft een kindje van 3 en een baby van 6 maanden oud. Ze leven allemaal onder hetzelfde golfplaten dak. Het lijkt een uitzichtloze situatie, maar Rico is vastberaden: elke dag loopt hij anderhalf uur naar school om zijn droom om mecanicien te worden te verwezenlijken.” (lees verder onder foto)

Die harde realiteit zette de twee getuigen aan het denken. “VIA Don Bosco zou moeten investeren in psychologische bijstand voor de jongeren”, vindt Fathia. Ann stelt zich op haar beurt vragen: “De extreme armoede waarin de leerlingen verkeren is onvoorstelbaar. Ze leven niet, ze overleven. Ik vraag me af of VIA Don Bosco het schoolgeld van de jongeren niet kan betalen (n.v.d.r. 2 euro per maand per leerling, d.w.z. 57.600 euro per jaar)."

“Dat is een pertinente vraag”, reageert Sarah Maria Truzzi, projectcoach bij VIA Don Bosco. “VIA Don Bosco heeft ervoor gekozen om op macroniveau te handelen. Als je de schoolkosten van een leerling betaalt, help je slechts die ene leerling. Betaal je het salaris van een leerkracht, dan help je onmiddellijk de hele klas. We kiezen voor de grootste impact.”  (lees verder onder foto)

Na Ivato reisden Ann en Fathia verder naar Fianarantsoa. Door de slechte staat van het wegennet, werd het een tocht van wel 18 uur over amper 450 kilometer. Het is een van de vele obstakels die de ontwikkeling van de stad en het land tegenhouden. In deze stad op het platteland bezochten ze VIA Don Bosco’s partnerschool Don Bosco Fianarantsoa. Fathia glundert: “We werden er onthaald met muziek en dans. De trots die mensen hier voelen over hun cultuur is prachtig. Zo droegen de leerlingen een doek rond hun schouders en hielden een stok vast om kracht en waardigheid te symboliseren.”

Toch werden ook hier enkele pijnpunten zichtbaar. “In de opleiding automechanica was er slechts één oude motor om op te oefenen voor wel twintig leerlingen”, legt Fathia uit. “Door te werken met verouderd materiaal, worden jongeren onvoldoende voorbereid op de arbeidsmarkt. Misschien kan VIA Don Bosco samenwerken met Belgische bedrijven om oefenmateriaal naar de scholen te sturen?”

Sarah Maria Truzzi bevestigt dit gekende probleem. “We hebben onvoldoende budget om elke schoolrichting te vernieuwen. De partners kiezen zelf welke apparaten ze aankopen met onze fondsen op basis van een analyse van de arbeidsmarkt. Daarnaast sluiten de tewerkstellingsbureaus partnerschappen met lokale bedrijven die wel over de nieuwe machines beschikken, zodat de jongeren daar kunnen oefenen.” (lees verder onder foto)

Ondanks die moeilijke omstandigheden, nemen Ann en Fathia vooral de veerkracht van de Malagassische bevolking met zich mee. “Ze vinden nog altijd de kracht om te dansen, te vieren en te lachen”, merkt Ann op. “Maar ik weet dat ze zich diep van binnen grote zorgen maken. Wat VIA Don Bosco hier doet, is daarom levensnoodzakelijk.”

Voor Fathia werd de ervaring niet alleen een geografische, maar ook een innerlijke reis. “Het bracht me terug naar het essentiële, naar vreugde en menselijk contact”, legt ze uit. “VIA Don Bosco is een hefboom voor autonomie. De ngo zorgt ervoor dat jongeren hun leven zelf in handen nemen door een zorgzame, gestructureerde en stabiele omgeving te bieden. Ik vond het fantastisch om naar de jongens en meisjes te luisteren, ook al werd ik soms geschokt door wat ik hoorde. Als getuige wil ik hun verhalen nu delen in België met de hoop dat meer en meer mensen zich zullen inzetten voor onderwijs. Want ja: onderwijs verandert écht levens.”